Home»Analiza»Ne po e humbasim luftën ndaj ndryshimeve klimatike

Ne po e humbasim luftën ndaj ndryshimeve klimatike

Nga John D.Sutter

Për vite me rradhë, njerëz si ambientalisti dhe gazetari Bill Mekiben, kanë apeluar ne keminevojë për një mobilizim shkallën e Luftës Dytë Botërore, për luftuar emergjencën e ndryshimeve klimatike. Natyrisht, ata kanë drejtë. Dhe Ditën e Tokës, është e qartë jovetëm se po e humbim këtë luftë, por sërsh po dështojmë ta shohim atë po ndodh.

Unë takova Greta Tunbergun , adoleshenten suedeze ështëudhëheqësja botëror e nxënësvembi politikën e klimës, dhe nisi një lëvizje globale bashkëmoshatarëve saj. E kam lexuaredhe Marrëveshjen e Re Gjelbër ajo ka propozuar, dhe kam parë videot e rinjve, kërkojnë nga kongresmenët e SHBA- ta miratojnë atë.

Këtë muaj, protestuesit Londër bllokuan disa pjesë qytetit, me thirrjet e tyre përllogaridhënien e politikës mbi këtë problem. Është e vërtetë burimet e pastra energjisë, povazhdojnë bëhen gjithnjë e lira. Makinat elektrike, janë sot popullore se kurrë parë. Por, shkalla e emergjencës, nuk përputhet asnjë mënyrë me madhësinë e kësajfatkeqësie, e cila ashtu si Lufta e Dytë Botërore, kërcënon dëmtojë apo madje ta zhdukë jetënnjerëzore planet, siç e njohim sot.

Ne e dimë vërtetën rreth ndryshimit klimës njerëzit po djegin karburantet fosile dhe poe ngrohin atmosferën, me pasoja potencialisht katastrofikepër dekada me radhë. XhejmsHansen, dëshmoi për rreziqet e ngrohjes globale kur ishte një shkencëtar i NASA-s vitin1988.

Titulli i “The Neë York Times: ”Ngrohja globale ka filluar, i tha eksperti Senatit”. atëherë, ka pasur një kohë mëse mjaftueshme, për ndërmarrë ndryshime. Dhe shumë botime ngaambjentalistët dhe ekspertët e klimës, na e kujtonin këtë rrezik. Si gazetar jam, jam marrëme klimën për vite me rradhë, kam qenë pjesë e kësaj fushate.

Para bisedimeve samitin e klimës Paris vitin 2015, unë shkrova se kishte “100 ditë kohëpër shpëtuar botën”. Por, problem nuk janë afatet, por dështimi ynë reagojmë ndaj tyre.Situata bëhet edhe e tmerrshme, pas viteve shumta mosveprimit.

Vitin e kaluar, ekspertë shkencës klimatike botëPaneli Ndërqeveritar për NdryshimetKlimatikepublikuan një raport jepte disa afate bazuar realitetet e hidhura shkencës dhematematikës. Ata thanë se ndotja globale nga karboni, duhet përgjysmohet deri vitin 2030, dhe reduktohet zero deri vitin 2050, për shmangur pasojat këqija ndryshimeveklimatike, cilat përfshijnë përmbytjen e qyteteve bregdetare, përkeqësimin e stuhive, dhefundin virtual shkëmbinjve brigjeve koralore.

Ekziston një nxitje globale, për përmbushur këto synime. Kjo merr formën e Marrëveshjes Parisit mbi Ndryshimet Klimatike, e cila u kërkon vendeve ulin emetimet, por nuk parashikonsanksione. Shtetet e Bashkuara, janë shumë përgjegjëse për ngrohjen globale se çdo kombtjetër, kanë premtuar nën administratën Trump tërhiqen nga Marrëveshja e Parisit.

Sa larg jemi ne nga synimet për reduktimin e ndotjes? Aq sa ia kemi filluar nga mbajtja e tyre.

Emetimet globale nga lëndët djegëse fosile u rritën 2018 – rreth 37 gigatonë. Dhe mosharroni ndotja nga karbonit duhet përgjysmohet vetëm 11 vjet. Dhe zerohet, deri mesin e këtij shekulli. Kjo kërkon një ndryshim pothuajse total ekonomisë globalenjë kalim shpejtë tek energjitë pastra, si era, energjitë diellore, dhe ndoshta bërthamore.

Një pjesë e probemit, është dështimit për njohur shkallën e problemitose siç kanë shkruar tjerët, dështimi për t’u shqetësuar për borxhet e mëdha, po u lëmë brezave ardhshëm.

Një sondazh tregoi vitin 2018, se 59 % e amerikanëve, ishin alarmuarose shqetësuarrreth ngrohjes globale, një normë është rritje, krahasuar me 5 vite parë. Por, shqetësime tilla, jo domosdoshmërisht përkthehen veprim politik.

Një raport i vitit 2018 nga Gallup, zbuloi se ndryshimet klimatike renditen vetëm si çështja e 11-të e rëndësishme për votuesit amerikanë – pas kujdesit shëndetësor, ekonomisë, emigracionit, trajtimit grave shoqërinë amerikane, politikës armëve, taksave, politikës jashtme, ardhurave dhe shpërndarjes pasurisë, konfirmimin e Bret Kavanoug Gjykatën e Lartë dhepolitikat amerikane tregtisë.

Mendoni pak analologji, sikur Lufta e Dytë Botërore, mendjen e amerikanëve rënditej e 11-ta pas bombardimeve Pearl Harbor. Ndoshta, ju mendoni ne nuk e kemi parë ende versionine ngrohjes globale Pearl Harbor. Por fakt, ne e kemi parë atë.

Mos harroni valën e vapës madhe goditi Evropën vitin 2003? Sipas dhënave, rreth70.000 njerëz humbën jetën. Pas asaj ngjarje, shkencëtarët përdorën për herë parë teknika atributimit klimës”, për treguar se ngrohja e nxitur nga njerëzit, ka shumë ngjarë dyfishojë rrezikun e përsëritjes dukurive tilla.

tani, është e mundur shihen gjurmët e gishtave njerëzore për këto katastrofa. Uragani Harvi Teksas; përmbytjet e vitit 2016 Baton Rouge; Uragani Maria Porto Riko, vrau rreth2.975 njerëz. Natyrisht, jo çdo stuhishkaktohetnga ndryshimet klimatike.

Por, bota është 1 gradë Celsius e ngrohtë, nga Revolucioni Industrial, për shkak ndotjes njerëzit po pompojnë atmosferë. Dhe kjo, është një lojë e probabilitetit. Siç është shprehurKerri Emanuel, një shkencëtar i klimës Universitetin e Masaçusetsit: Moti po formësohet, një botë kur klima po ndryshon. Uraganet intensifikohen shpejt; zjarret bëhen pakontrollueshëm dhe shumë kërcënues; reshjet  e shiut janë intensive. Tani, nuk ka fatkeqësi vërtetnatyrore”. Lufta mund mbetet ende e padukshme për shumëkënd, madje edhe Ditën e Tokës. Por, ne jemi mesin e saj. Dhe nuk jemi duke e fituar atë.

CNN-bota.al

Nuk ka komente

Vendos komentin tend

Your email address will not be published. Required fields are marked *